Tak wi\u0119c, aby zrozumie\u0107, jakie funkcje pe\u0142ni wsp\u00f3\u0142czesny pieni\u0105dz, konieczne jest zrozumienie samej natury wsp\u00f3\u0142czesnego pieni\u0105dza. Jak wszystko na tym \u015bwiecie, pieni\u0105dze nie s\u0105 czym\u015b statycznym, ale ci\u0105gle si\u0119 zmieniaj\u0105, przybieraj\u0105 nowe formy. W procesie rozwoju stosunk\u00f3w kapitalistycznych pieni\u0105dz mia\u0142 najpierw form\u0119 towarow\u0105, potem przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w form\u0119 papierow\u0105, ale nadal by\u0142 wspierany przez metale szlachetne, dzi\u015b, maj\u0105c form\u0119 papierow\u0105, pieni\u0105dz przesta\u0142 by\u0107 zaopatrzony w jak\u0105kolwiek warto\u015b\u0107 towarow\u0105 w og\u00f3le. Oto jak jest to opisane w Wikipedii:<\/p>\n
\n\u201eRodzaje pieni\u0119dzy<\/p>\n
1 Prawdziwy pieni\u0105dz (wyra\u017cony w z\u0142ocie, srebrze lub innych metalach szlachetnych) to pieni\u0105dz, kt\u00f3rego nomina\u0142 odpowiada warto\u015bci rzeczywistej, to znaczy warto\u015bci metalu, z kt\u00f3rego jest wykonany.<\/p>\n
2 Obecnie wszystkie wsp\u00f3\u0142czesne systemy monetarne oparte s\u0105 na pieni\u0105dzu fiducjarnym (to jest symbolach warto\u015bci, substytutach pieni\u0105dza rzeczywistego). Historycznie rzecz bior\u0105c, istniej\u0105 cztery g\u0142\u00f3wne rodzaje pieni\u0105dza: towarowe, zabezpieczone, fiducjarne i kredytowe.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Znaczenie alokacji pieni\u0105dza kredytowego nie jest do ko\u0144ca jasne, poniewa\u017c. jeden punkt wcze\u015bniej ta sama Wikipedia pisze:<\/p>\n
\n\u201eD\u0142ugowa natura wsp\u00f3\u0142czesnego pieni\u0105dza fiducjarnego"<\/p>\n
Historycznie pierwsze banki by\u0142y miejscem przechowywania pieni\u0119dzy i innych kosztowno\u015bci. Wystawiono za\u015bwiadczenie (paragon) o obecno\u015bci pieni\u0119dzy w magazynie, kt\u00f3re potwierdza\u0142o, \u017ce pieni\u0105dze znajduj\u0105 si\u0119 pod opiek\u0105 bankiera, a okaziciel tego dokumentu otrzyma okre\u015blon\u0105 kwot\u0119. Teraz, aby zap\u0142aci\u0107 za du\u017cy zakup wystarczy\u0142o przekaza\u0107 certyfikat, a nie kup\u0119 monet. Z biegiem czasu certyfikaty te zacz\u0119\u0142y mie\u0107 tak\u0105 sam\u0105 moc, jak prawdziwe pieni\u0105dze.<\/p>\n
Tak pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze pieni\u0105dze papierowe, kt\u00f3re powsta\u0142y z praktyki pos\u0142ugiwania si\u0119 certyfikatami bankowymi (paragonami). Samo s\u0142owo \u201ebanknot” pochodzi od angielskich s\u0142\u00f3w \u201ebanknote”, co oznacza \u201ebanknot”.<\/p>\n
Istot\u0105 ekonomiczn\u0105 banknotu jest zobowi\u0105zanie banku do emisji pieni\u0105dza naturalnego. Jednak teraz banki nie s\u0105 zobowi\u0105zane do wymiany banknot\u00f3w na pe\u0142noprawny pieni\u0105dz naturalny. Same banknoty s\u0105 teraz pieni\u0119dzmi.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Oznacza to, \u017ce sam pieni\u0105dz fiducjarny pocz\u0105tkowo mia\u0142 ju\u017c charakter d\u0142ugu, to znaczy by\u0142 zasadniczo kredytem. Z ewolucji pieni\u0105dza wida\u0107, \u017ce ich rozw\u00f3j odbywa\u0142 si\u0119 dialektycznie, to znaczy pocz\u0105tkowo wszystkie pieni\u0105dze by\u0142y towarem, kt\u00f3rego samorozw\u00f3j odbywa si\u0119 kosztem warto\u015bci dodatkowej (etap kapitalizmu przemys\u0142owego) – to jest teza, wtedy zaczynaj\u0105 zaprzecza\u0107 swojej formie towarowej, staj\u0105c si\u0119 papierem, ale pozostaj\u0105c zabezpieczon\u0105 towarem forma metali szlachetnych (etap kapitalizmu handlowego) jest antytez\u0105, a w ko\u0144cu pieni\u0105dz ca\u0142kowicie zaprzecza swojej towarowej naturze i niesie w\u0142asny rozw\u00f3j poprzez lichw\u0119 (etap kapitalizmu finansowego) \u2013 oto synteza.<\/p>\n
Zastan\u00f3wmy si\u0119 teraz, jakie funkcje pe\u0142ni pieni\u0105dz na r\u00f3\u017cnych etapach jego rozwoju. Obecnie przypisuje si\u0119 pieni\u0105dzom pi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych funkcji, niezale\u017cnie od ich rodzaju, w\u0142a\u015bciwo\u015bci i jako\u015bci. Oto, co pisze Wikipedia o funkcjach pieni\u0105dza (funkcja tworzenia skarb\u00f3w sta\u0142a si\u0119 odr\u0119bn\u0105 \u201einn\u0105” funkcj\u0105, poniewa\u017c jej miejsce zaj\u0105\u0142 magazyn warto\u015bci po tym, jak pieni\u0105dz przesta\u0142 by\u0107 towarem lub nie by\u0142 ju\u017c zabezpieczony metalami szlachetnymi, ale w istocie tworzenie skarb\u00f3w i magazyn warto\u015bci to jedno i to samo.<\/p>\n
\n\u201ePodstawowe funkcje pieni\u0105dza”<\/p>\n
Pieni\u0105dz przejawia si\u0119 poprzez swoje funkcje. Zwykle rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce funkcje pieni\u0105dza:<\/p>\n
Miara warto\u015bci (czasami jednostka zliczania). Dobra odmienne s\u0105 uto\u017csamiane i wymieniane mi\u0119dzy sob\u0105 na podstawie ceny (kursu wymiany, warto\u015bci tych d\u00f3br wyra\u017conych w pieni\u0105dzu). Cena towaru spe\u0142nia t\u0119 sam\u0105 funkcj\u0119 pomiarow\u0105, co w geometrii d\u0142ugo\u015b\u0107 odcink\u00f3w, w fizyce masa cia\u0142. Pomiary nie wymagaj\u0105 dog\u0142\u0119bnej znajomo\u015bci czym jest przestrze\u0144 czy masa, wystarczy, \u017ce b\u0119dziemy w stanie por\u00f3wna\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 warto\u015b\u0107 z norm\u0105. Jednostka monetarna jest standardem dla towar\u00f3w. W kontek\u015bcie pieni\u0105dza nietowarowego pojawia si\u0119 pytanie o u\u017cycie pieni\u0105dza jako miary warto\u015bci samego pieni\u0105dza (sprzeda\u017c pieni\u0105dza jako towaru, wymiana pieni\u0105dza na pieni\u0105dz). Wielu autor\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200btakie sformu\u0142owanie pytania nie ma sensu. Od charakteru pieni\u0105dza zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c, czy pieni\u0105dz jest stabiln\u0105 miar\u0105 warto\u015bci. Niekt\u00f3rzy autorzy uwa\u017caj\u0105 ta stabilno\u015b\u0107 jest zachowana tylko tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo warto\u015b\u0107 masy towar\u00f3w wielokrotnie przewy\u017csza warto\u015b\u0107 pieni\u0105dza. Kiedy kr\u0105\u017cenie towar-pieni\u0105dz osi\u0105gnie poziom bilansu towar\u00f3w i poda\u017cy pieni\u0105dza, pieni\u0105dz traci t\u0119 funkcj\u0119.<\/p>\n
\u00b7 Sposoby leczenia. Pieni\u0105dz s\u0142u\u017cy jako po\u015brednik w obrocie towarami. W przypadku tej funkcji niezwykle wa\u017cna jest \u0142atwo\u015b\u0107 i szybko\u015b\u0107 wymiany pieni\u0119dzy na dowolny inny towar (wska\u017anik p\u0142ynno\u015bci). Korzystaj\u0105c z pieni\u0119dzy, producent towaru ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 np. dzi\u015b sprzeda\u0107 sw\u00f3j produkt, a surowce kupi\u0107 tylko w dzie\u0144, tydzie\u0144, miesi\u0105c itd. Jednocze\u015bnie mo\u017ce sprzeda\u0107 sw\u00f3j produkt w jednym miejscu, a kup potrzebny mu produkt w zupe\u0142nie innym. Pieni\u0105dz jako \u015brodek obiegu pokonuje wi\u0119c w zamian ograniczenia czasowe i przestrzenne.<\/p>\n
\u00b7 Instrument p\u0142atniczy. Pieni\u0105dze s\u0142u\u017c\u0105 do rejestracji d\u0142ug\u00f3w i ich sp\u0142aty. Ta funkcja uzyskuje swoj\u0105 warto\u015b\u0107 w sytuacjach niestabilnych cen towar\u00f3w. Na przyk\u0142ad produkt zosta\u0142 kupiony na kredyt. Wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu wyra\u017cona jest w pieni\u0105dzu, a nie w ilo\u015bci zakupionego towaru. P\u00f3\u017aniejsze zmiany ceny towar\u00f3w nie wp\u0142ywaj\u0105 ju\u017c na wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu, kt\u00f3ry nale\u017cy sp\u0142aci\u0107 got\u00f3wk\u0105. Funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni r\u00f3wnie\u017c pieni\u0105dz w stosunkach pieni\u0119\u017cnych z w\u0142adzami finansowymi. Podobn\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni pieni\u0105dz, gdy wyra\u017ca jakiekolwiek wska\u017aniki ekonomiczne.<\/p>\n
\u00b7 Sposoby akumulacji. Pieni\u0105dze zgromadzone, ale niewykorzystane pozwalaj\u0105 przenie\u015b\u0107 si\u0142\u0119 nabywcz\u0105 z tera\u017aniejszo\u015bci w przysz\u0142o\u015b\u0107. Funkcj\u0119 magazynu warto\u015bci pe\u0142ni pieni\u0105dz, kt\u00f3ry chwilowo nie znajduje si\u0119 w obiegu. W przeciwie\u0144stwie do towar\u00f3w, pieni\u0105dze nie znikaj\u0105 po spo\u017cyciu. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce si\u0142a nabywcza pieni\u0105dza zale\u017cy od inflacji.<\/p>\n
\u015bwiatowe pieni\u0105dze. Zagraniczne stosunki handlowe, po\u017cyczki mi\u0119dzynarodowe, \u015bwiadczenie us\u0142ug partnerowi zewn\u0119trznemu spowodowa\u0142y pojawienie si\u0119 pieni\u0105dza \u015bwiatowego. Funkcjonuj\u0105 jako powszechna oferta przetargowa, powszechna si\u0142a nabywcza i powszechna materializacja bogactwa spo\u0142ecznego. Do XX wieku metale szlachetne (przede wszystkim z\u0142oto w postaci monet lub sztabek) pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 \u015bwiatowego pieni\u0105dza. Obecnie pieni\u0105dz \u015bwiatowy jest zwykle uwa\u017cany za walut\u0119 rezerwow\u0105 (obecnie jest to dolar ameryka\u0144ski, frank szwajcarski, euro, funt brytyjski, jen japo\u0144ski). W przypadku bezpo\u015brednich p\u0142atno\u015bci mi\u0119dzynarodowych mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wykorzysta\u0107 pieni\u0105dze z innych kraj\u00f3w. Na przyk\u0142ad system p\u0142atno\u015bci CLS umo\u017cliwia swobodne przeliczanie 18 walut. Ka\u017cdy z nich pe\u0142ni rol\u0119 mi\u0119dzynarodowego \u015brodka p\u0142atniczego.<\/p>\n
Inne funkcje pieni\u0105dza<\/p>\n
Czasami istnieje taka funkcja pieni\u0105dza:<\/p>\n
\u00b7 Narz\u0119dzie do tworzenia skarb\u00f3w. Je\u015bli w warunkach pieni\u0105dza naturalnego, aby zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy mas\u0105 pieni\u0105dza a mas\u0105 towar\u00f3w, konieczne by\u0142o zmniejszenie ilo\u015bci pieni\u0105dza w obiegu, zacz\u0119to je deponowa\u0107 w postaci skarb\u00f3w. Skarb r\u00f3\u017cni si\u0119 od akumulacji tym, \u017ce akumulacja jest form\u0105 gromadzenia \u015brodk\u00f3w na okre\u015blony cel; kiedy wymagany rozmiar zostanie osi\u0105gni\u0119ty lub we w\u0142a\u015bciwym czasie, s\u0105 one wydawane. Skarby powstaj\u0105 bez okre\u015blonego celu. G\u0142\u00f3wnym powodem ich powstania jest niemo\u017cno\u015b\u0107 (lub niech\u0119\u0107) efektywnego wykorzystania ca\u0142ej kwoty got\u00f3wki. Skarby zaczynaj\u0105 by\u0107 wydawane, gdy wzrasta zapotrzebowanie gospodarki na poda\u017c pieni\u0105dza. We wsp\u00f3\u0142czesnych warunkach pieni\u0105dza symbolicznego rola skarb\u00f3w w regulowaniu poda\u017cy pieni\u0105dza jest niewielka.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce oszcz\u0119dno\u015bci robi si\u0119 na konkretny cel, po czym si\u0119 je wydaje, podczas gdy skarby dziwnie gromadz\u0105 si\u0119 bezcelowo, ale jednocze\u015bnie zaczynaj\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wydawane, gdy w gospodarce pojawia si\u0119 potrzeba poda\u017cy pieni\u0105dza – to czysta ale umiej\u0119tnie zamaskowan\u0105 tautologi\u0105 maj\u0105c\u0105 na celu ukrycie prawdziwej natury wsp\u00f3\u0142czesnego pieni\u0105dza.<\/p>\n
Tak wi\u0119c podstawow\u0105 funkcj\u0105 pieni\u0105dza jest to, \u017ce pieni\u0105dz zawiera miar\u0119 warto\u015bci dowolnego towaru, ale na pocz\u0105tkowym etapie stosunk\u00f3w kapitalistycznych ka\u017cdy towar jest miar\u0105 warto\u015bci dowolnego innego towaru. Oznacza to, \u017ce miara warto\u015bci jest immanentn\u0105 funkcj\u0105 ka\u017cdego towaru uczestnicz\u0105cego w procesie wymiany, poniewa\u017c: ka\u017cdy produkt, po jego wytworzeniu, zawiera pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 pracy, kt\u00f3ra w rzeczywisto\u015bci mierzy warto\u015b\u0107 tego produktu, gdy staje si\u0119 on towarem i wchodzi w proces wymiany na jakikolwiek inny towar. Oto, co pisze o tym A. Smith w swojej pracy \u201eStudium o naturze i przyczynach bogactwa narod\u00f3w”, ksi\u0119ga 1 Przyczyny wzrostu wydajno\u015bci pracy i porz\u0105dku, zgodnie z kt\u00f3rym jej produkt jest naturalnie rozdzieleni mi\u0119dzy r\u00f3\u017cne klasy ludzi,<\/p>\n
\n\u201eKa\u017cdy cz\u0142owiek jest bogaty lub biedny, w zale\u017cno\u015bci od tego, w jakim stopniu mo\u017ce cieszy\u0107 si\u0119 przedmiotami konieczno\u015bci, wygody i przyjemno\u015bci. Ale po ustanowieniu podzia\u0142u pracy cz\u0142owiek mo\u017ce otrzyma\u0107 tylko bardzo ma\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych przedmiot\u00f3w w\u0142asn\u0105 prac\u0105: musi otrzyma\u0107 znacznie wi\u0119ksz\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107 z pracy innych ludzi; i b\u0119dzie bogaty lub biedny, zale\u017cnie od ilo\u015bci pracy, jak\u0105 mo\u017ce wykona\u0107 lub kupi\u0107. Dlatego warto\u015b\u0107 dowolnego towaru dla osoby, kt\u00f3ra go posiada i nie zamierza go u\u017cywa\u0107 ani osobi\u015bcie go konsumowa\u0107, ale wymieni\u0107 na inne rzeczy, jest r\u00f3wna ilo\u015bci pracy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce za niego kupi\u0107 lub uzyska\u0107 do swojej dyspozycji. Tak wi\u0119c praca jest rzeczywist\u0105 miar\u0105 warto\u015bci wymiennej wszystkich towar\u00f3w.<\/p>\n
Rzeczywist\u0105 cen\u0105 dowolnego przedmiotu, tj. tym, co naprawd\u0119 kosztuje ka\u017cdy przedmiot dla tego, kto chce go naby\u0107, jest praca i wysi\u0142ek potrzebny do zdobycia tego przedmiotu. Prawdziwa warto\u015b\u0107 jakiegokolwiek przedmiotu dla cz\u0142owieka, kt\u00f3ry go naby\u0142 i kt\u00f3ry chce go sprzeda\u0107 lub wymieni\u0107 na inny przedmiot, polega na pracy i wysi\u0142ku, kt\u00f3re mo\u017ce on sam ocali\u0107 i kt\u00f3re mo\u017ce na\u0142o\u017cy\u0107 na innych ludzi. To, co jest kupowane za pieni\u0105dze lub nabyte w zamian za inne rzeczy, jest nabywane przez prac\u0119 w tej samej mierze, co rzeczy nabyte przez nasz\u0105 w\u0142asn\u0105 prac\u0119. Rzeczywi\u015bcie, te pieni\u0105dze lub te towary oszcz\u0119dzaj\u0105 nam t\u0119 prac\u0119. Zawieraj\u0105 one warto\u015b\u0107 pewnej ilo\u015bci pracy, kt\u00f3r\u0105 wymieniamy na to, co przypuszczalnie zawiera w danym czasie warto\u015b\u0107 tej samej ilo\u015bci pracy. Praca by\u0142a pierwotn\u0105 cen\u0105, pierwotn\u0105 cen\u0105 zakupu, jak\u0105 zap\u0142acono za wszystkie przedmioty. Nie za z\u0142oto czy srebro, ale tylko za prac\u0119, wszystkie bogactwa \u015bwiata zosta\u0142y pierwotnie nabyte; a ich warto\u015b\u0107 dla tych, kt\u00f3rzy je posiadaj\u0105 i kt\u00f3rzy chc\u0105 je wymieni\u0107 na jakie\u015b nowe produkty, jest dok\u0142adnie r\u00f3wna ilo\u015bci pracy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce za nie kupi\u0107 lub otrzyma\u0107 do swojej dyspozycji.<\/p>\n<\/blockquote>\n
A oto, co pisze na ten temat D. Ricardo w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eZasady ekonomii politycznej i opodatkowania”, rozdzia\u0142 I O warto\u015bci, pierwszy podzia\u0142, Warto\u015b\u0107 przedmiotu lub ilo\u015b\u0107 innego przedmiotu, na kt\u00f3ry jest on wymieniany, zale\u017cy od wzgl\u0119dnej ilo\u015bci pracy niezb\u0119dnej do jej wytworzenia, a nie od wi\u0119kszego lub mniejszego wynagrodzenia otrzymywanego za t\u0119 prac\u0119:<\/p>\n
\n\u201eWoda i powietrze s\u0105 niezwykle przydatne, s\u0105 wr\u0119cz niezb\u0119dne do istnienia, a mimo to w zwyk\u0142ych okoliczno\u015bciach nic nie mo\u017cna za nie wymieni\u0107. Z kolei z\u0142oto, maj\u0105ce znikom\u0105 warto\u015b\u0107 konsumpcyjn\u0105 w por\u00f3wnaniu z powietrzem i wod\u0105, wymieniane jest na wiele innych artyku\u0142\u00f3w.<\/p>\n
Zatem u\u017cyteczno\u015b\u0107 nie jest miar\u0105 warto\u015bci wymiennej, chocia\u017c ta druga jest nie do pomy\u015blenia bez niej. Je\u015bli przedmiot w og\u00f3le nie ma warto\u015bci u\u017cytkowej, innymi s\u0142owy, je\u015bli nie mo\u017cemy czerpa\u0107 z niego przyjemno\u015bci ani korzy\u015bci, to nie b\u0119dzie mia\u0142 on warto\u015bci wymiennej, pomimo jego rzadko\u015bci i ilo\u015bci pracy wymaganej do jego wytworzenia.<\/p>\n
Dobra, kt\u00f3re maj\u0105 u\u017cyteczno\u015b\u0107, czerpi\u0105 swoj\u0105 warto\u015b\u0107 wymienn\u0105 z dw\u00f3ch \u017ar\u00f3de\u0142: niedoboru i ilo\u015bci pracy wymaganej do ich uzyskania.<\/p>\n<\/blockquote>\n
I wreszcie K. Marks opisuje miar\u0119 warto\u015bci w swoim dziele \u201eKapita\u0142” Krytyka ekonomii politycznej Tom pierwszy, KSI\u0118GA PIERWSZY PROCES WYTWARZANIA KAPITA\u0141U, Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza: Towar i pieni\u0105dz, ROZDZIA\u0141 TRZECI PIENI\u0104DZE, CZYLI OBIEG TOWAR\u00d3W, 1. Miara warto\u015bci:<\/p>\n
\n\u201eW tej pracy zak\u0142adam wsz\u0119dzie, dla uproszczenia, \u017ce \u200b\u200btowarem pieni\u0119\u017cnym jest z\u0142oto.<\/p>\n
Pierwsz\u0105 funkcj\u0105 z\u0142ota jest dostarczanie \u015bwiatu towar\u00f3w materia\u0142u do wyra\u017cania warto\u015bci, to znaczy do wyra\u017cania warto\u015bci towar\u00f3w jako ilo\u015bci o tej samej nazwie, jako\u015bciowo identycznych i por\u00f3wnywalnych ilo\u015bciowo. Funkcjonuje zatem jako uniwersalna miara warto\u015bci, a przede wszystkim dzi\u0119ki tej funkcji z\u0142oto \u2013 ten specyficzny towar ekwiwalentny \u2013 staje si\u0119 pieni\u0105dzem.<\/p>\n
To nie pieni\u0105dze sprawiaj\u0105, \u017ce towary s\u0105 wsp\u00f3\u0142mierne. Nawzajem. W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce wszystkie towary jako warto\u015bci przedstawiaj\u0105 zmaterializowan\u0105 prac\u0119 ludzk\u0105, a zatem same w sobie s\u0105 wsp\u00f3\u0142mierne \u2014 dlatego wszystkie mog\u0105 mierzy\u0107 swoje warto\u015bci tym samym specyficznym towarem, przekszta\u0142caj\u0105c w ten spos\u00f3b ten ostatni we wsp\u00f3lny dla siebie towar. miara warto\u015bci, czyli w pieni\u0105dzu. Pieni\u0105dz jako miara warto\u015bci jest niezb\u0119dn\u0105 form\u0105 manifestacji miary warto\u015bci immanentnej w towarach, czasie pracy.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Na podstawie wypowiedzi wszystkich trzech autor\u00f3w mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce tylko pieni\u0105dz, kt\u00f3ry jeszcze nie wyrzuci\u0142 swojej postaci towarowej, mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cany za miar\u0119 warto\u015bci i nadal jest towarem, do produkcji kt\u00f3rego okre\u015blona ilo\u015b\u0107 czasu pracy lub wydano prac\u0119. W konsekwencji wsp\u00f3\u0142czesny pieni\u0105dz fiducjarny lub pieni\u0105dz niezabezpieczony nie mo\u017ce w \u017caden spos\u00f3b pe\u0142ni\u0107 funkcji miary warto\u015bci, poniewa\u017c: same nie s\u0105 towarami o warto\u015bci zawieraj\u0105cej odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu pracy.<\/p>\n
Rozwa\u017cmy teraz nast\u0119puj\u0105c\u0105 funkcj\u0119 pieni\u0105dza, w kt\u00f3rej pieni\u0105dz dzia\u0142a jako \u015brodek wymiany. W pocz\u0105tkowej fazie stosunk\u00f3w kapitalistycznych, kiedy faktycznie jeden towar zawieraj\u0105cy okre\u015blon\u0105 ilo\u015b\u0107 pracy jest wymieniany na inny r\u00f3wnowa\u017cny mu towar, faktycznie nast\u0119puje wymiana d\u00f3br. Oznacza to, \u017ce w procesie obiegu jeden towar jest wymieniany na inny towar, ale jako szczeg\u00f3lny rodzaj towaru o okre\u015blonych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach zaczyna wyr\u00f3\u017cnia\u0107 si\u0119 z og\u00f3lnej masy towar\u00f3w, kt\u00f3ra ostatecznie zamienia si\u0119 w pieni\u0105dz – uniwersalny ekwiwalent warto\u015bci, wymiana towarowa przybiera posta\u0107 opisan\u0105 przez Marksa, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 metamorfoz\u0105 d\u00f3br: T-D-T.<\/p>\n
Na tym etapie stosunk\u00f3w spo\u0142eczno-gospodarczych cyrkulacja odbywa si\u0119 ju\u017c za po\u015brednictwem specjalnego towaru – pieni\u0105dza, ale pieni\u0105dz ten nadal zachowuje sw\u00f3j towarowy charakter, w przeciwnym razie proces wymiany traci wszelki sens, poniewa\u017c towar o okre\u015blonej warto\u015bci wymiennej nie mo\u017ce by\u0107 wymieniony na towar o zupe\u0142nie innej warto\u015bci wymiennej, bez wzgl\u0119du na to, jak du\u017cy czy ma\u0142y. Innymi s\u0142owy, tylko pieni\u0105dz towarowy mo\u017ce by\u0107 \u015brodkiem obiegu, odpowiednio wsp\u00f3\u0142czesny pieni\u0105dz fiducjarny nie spe\u0142nia ju\u017c tej funkcji, a wszystkie dzisiejsze transakcje kupna i sprzeda\u017cy s\u0105 w rzeczywisto\u015bci fikcyjne, poniewa\u017c. nie odzwierciedlaj\u0105 zmian rzeczywistych warto\u015bci towar\u00f3w lub, z drugiej strony, warto\u015b\u0107 wymienna wsp\u00f3\u0142czesnych d\u00f3br jest tak samo symboliczna jak warto\u015b\u0107 wymienna wsp\u00f3\u0142czesnego pieni\u0105dza fiducjarnego, ale zostanie to om\u00f3wione bardziej szczeg\u00f3\u0142owo w nast\u0119pnej sekcji.<\/p>\n
Pierwsze dwie rozwa\u017cane funkcje pieni\u0105dza s\u0105 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane nie tylko z pieni\u0119dzmi, ale tak\u017ce z towarami, poniewa\u017c po oddzieleniu pieni\u0105dza od masy towar\u00f3w pieni\u0105dz, pozostaj\u0105c towarem, zachowa\u0142 funkcje miernika warto\u015bci i \u015brodka obiegu. Kolejne trzy funkcje s\u0105 nieod\u0142\u0105cznie zwi\u0105zane tylko z pieni\u0119dzmi, poniewa\u017c towary nie mog\u0105 ju\u017c pe\u0142ni\u0107 takich funkcji jak \u015brodek tworzenia skarb\u00f3w, \u015brodek p\u0142atniczy i \u015bwiatowy pieni\u0105dz. Oto, co pisze o tym Marks w Kapitale Krytyka ekonomii politycznej, tom I, KSI\u0118GA I PROCES PRODUKCJI KAPITA\u0141U, Cz\u0119\u015b\u0107 I: Towar i pieni\u0105dz, Rozdzia\u0142 III PIENI\u0104DZE, CZYLI OBIEG TOWAR\u00d3W, 3. Pieni\u0105dz:<\/p>\n
\n\u201eTowarem, kt\u00f3ry funkcjonuje jako miara warto\u015bci, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c bezpo\u015brednio lub poprzez swoje substytuty, oraz jako \u015brodek wymiany, jest pieni\u0105dz. Dlatego z\u0142oto (lub srebro) to pieni\u0105dz. Z jednej strony z\u0142oto funkcjonuje jako pieni\u0105dz w tych przypadkach, w kt\u00f3rych musi wyst\u0119powa\u0107 w swojej z\u0142otej (lub srebrnej) cielesno\u015bci, jako towar pieni\u0119\u017cny, tj. gdy nie wyst\u0119puje w pe\u0142ni idealnie, jak w funkcji miary warto\u015bci, \u2014 a nie jako co\u015b, co mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 przez swoich przedstawicieli \u2014 jak w funkcji \u015brodka wymiany. Z drugiej strony, z\u0142oto (czy srebro) funkcjonuje jak pieni\u0105dz, gdy jego funkcja \u2013 czy to samo, we w\u0142asnej osobie, czy przez swoje substytuty \u2013 wyznacza mu rol\u0119 jedynego obrazu warto\u015bci,<\/p>\n<\/blockquote>\n
Jednocze\u015bnie taka funkcja jako \u015brodka tworzenia skarb\u00f3w, gdy\u017c pieni\u0105dz odmawia\u0142 swojej towarowej naturze, stopniowo przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w \u015brodek akumulacji. Funkcj\u0119 skarbu mog\u0105 dzi\u015b pe\u0142ni\u0107 tylko metale szlachetne, ale poniewa\u017c Dzi\u015b metale szlachetne przesta\u0142y by\u0107 pieni\u0119dzmi, ale wr\u00f3ci\u0142y do \u200b\u200bswego pierwotnego towarowego charakteru, to do pewnego stopnia dzi\u015b funkcj\u0119 skarbu pe\u0142ni ju\u017c nie pieni\u0105dz, ale tak zwana narodowa rezerwa z\u0142ota pa\u0144stwa. Jednocze\u015bnie oczywiste jest, \u017ce takie skarby mog\u0105 nale\u017ce\u0107 tylko do pa\u0144stwa reprezentowanego przez sw\u00f3j bank narodowy, podczas gdy zwykli obywatele mog\u0105 korzysta\u0107 z r\u00f3\u017cnych instrument\u00f3w finansowych w celu akumulacji: waluty obcej, depozyt\u00f3w, papier\u00f3w warto\u015bciowych itp.<\/p>\n
Ale to, co dla obywatela jest akumulacj\u0105, jest jednocze\u015bnie zobowi\u0105zaniem dla banku lub korporacji, z czego wynika taka funkcja pieni\u0105dza jako \u015brodka p\u0142atniczego, odpowiednio \u015brodek akumulacji jest bardziej \u015brodkiem p\u0142atniczym ni\u017c \u015brodkiem p\u0142atniczym. tworzenia skarb\u00f3w. Oto, co Marks pisze o takiej funkcji pieni\u0105dza jako \u015brodka p\u0142atniczego w \u201eKapitale” Krytyki ekonomii politycznej tom pierwszy, KSI\u0118GA PIERWSZY PROCES WYTWARZANIA KAPITA\u0141U, Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza: Towar i pieni\u0105dz, ROZDZIA\u0141 TRZECI PIENI\u0104DZE, CZYLI OBIEG TOWAR\u00d3W, 3. Pieni\u0105dze, b) instrument p\u0142atniczy:<\/p>\n
\n\u201eW rozwa\u017canej przez nas bezpo\u015bredniej formie cyrkulacji towar\u00f3w ta sama wielko\u015b\u0107 warto\u015bci wyst\u0119powa\u0142a zawsze podw\u00f3jnie: w postaci towaru na jednym biegunie, w postaci pieni\u0105dza na biegunie przeciwnym. W\u0142a\u015bciciele towar\u00f3w kontaktowali si\u0119 wi\u0119c ze sob\u0105 wy\u0142\u0105cznie jako przedstawiciele wzajemnych ekwiwalent\u00f3w dost\u0119pnych w got\u00f3wce. Jednak wraz z rozwojem obrotu towarowego rozwijaj\u0105 si\u0119 relacje, dzi\u0119ki kt\u00f3rym alienacja towar\u00f3w oddzielana jest w czasie od realizacji ich ceny. W tym miejscu wystarczy wspomnie\u0107 tylko najbardziej elementarne z tych relacji. Jeden rodzaj towaru wymaga d\u0142u\u017cszego, drugi kr\u00f3tszego czasu na jego wytworzenie. Produkcja r\u00f3\u017cnych towar\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi porami roku. Jeden towar rodzi si\u0119 na swoim rynku, drugi musi odby\u0107 podr\u00f3\u017c na odleg\u0142y rynek. W zwi\u0105zku z tym jeden w\u0142a\u015bciciel towaru mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 jako sprzedawca, zanim inny dzia\u0142a jako kupuj\u0105cy. Przy cz\u0119stym powtarzaniu tych samych transakcji pomi\u0119dzy tymi samymi osobami, warunki sprzeda\u017cy towar\u00f3w reguluj\u0105 warunki ich produkcji. Z drugiej strony, u\u017cytkowanie pewnego rodzaju towar\u00f3w, takich jak dom, jest sprzedawane przez okre\u015blony czas. W takich przypadkach dopiero po up\u0142ywie terminu kupuj\u0105cy faktycznie otrzymuje warto\u015b\u0107 u\u017cytkow\u0105 towaru. Dlatego kupuje towary, zanim za nie zap\u0142aci. Jeden w\u0142a\u015bciciel towaru sprzedaje towar tera\u017aniejszy, a inny go kupuje, dzia\u0142aj\u0105c jedynie jako przedstawiciel pieni\u0105dza lub jako przedstawiciel pieni\u0105dza przysz\u0142ego. Sprzedaj\u0105cy staje si\u0119 wierzycielem, kupuj\u0105cy staje si\u0119 d\u0142u\u017cnikiem. Poniewa\u017c zmieni\u0142a si\u0119 tu metamorfoza towaru, czyli rozw\u00f3j jego formy warto\u015bci, pieni\u0105dz nabiera tak\u017ce innej funkcji.<\/p>\n
Funkcja pieni\u0105dza jako \u015brodka p\u0142atniczego zawiera w sobie bezpo\u015bredni\u0105 sprzeczno\u015b\u0107. Poniewa\u017c p\u0142atno\u015bci wzajemnie si\u0119 znosz\u0105, pieni\u0105dze dzia\u0142aj\u0105 idealnie tylko jako pieni\u0105dze rozliczeniowe lub miara warto\u015bci. O ile trzeba dokonywa\u0107 realnych p\u0142atno\u015bci, pieni\u0105dz nie jawi si\u0119 jako \u015brodek obiegu, nie tylko jako przej\u015bciowa i po\u015brednia forma metabolizmu, ale jako indywidualne uciele\u015bnienie pracy spo\u0142ecznej, jako niezale\u017cne istnienie warto\u015bci wymiennej lub towar absolutny. Sprzeczno\u015b\u0107 ta ujawnia si\u0119 ze szczeg\u00f3ln\u0105 si\u0142\u0105 w momencie kryzysu produkcyjnego i handlowego, kt\u00f3ry nazywa si\u0119 kryzysem monetarnym. To ostatnie jest mo\u017cliwe tylko wtedy, gdy \u0142a\u0144cuch kolejnych wp\u0142at i sztuczny system ich wzajemnej sp\u0142aty osi\u0105gn\u0119\u0142y pe\u0142ny rozw\u00f3j. Z og\u00f3lnymi zaburzeniami w przebiegu tego mechanizmu, bez wzgl\u0119du na to, z czego wynikaj\u0105, pieni\u0105dz jest nagle i bezpo\u015brednio przekszta\u0142cany z czysto idealnego obrazu pieni\u0105dza ksi\u0119gowego w gatunek. Teraz nie mo\u017cna ich ju\u017c zast\u0105pi\u0107 zwyk\u0142ymi towarami. Warto\u015b\u0107 u\u017cytkowa towaru traci swoj\u0105 warto\u015b\u0107, a warto\u015b\u0107 towaru znika w obliczu jego formy warto\u015bci. Jeszcze wczoraj bur\u017cuazja, odurzona rozkwitem przemys\u0142u, patrzy\u0142a na pieni\u0105dz przez mg\u0142\u0119 o\u015bwieconej filozofii i og\u0142asza\u0142a go pustym pozorem: \u201eTylko towar to pieni\u0105dz”. \u201eTylko pieni\u0105dze s\u0105 towarem!” krzycz\u0105 dzi\u015b ci sami bur\u017cua we wszystkich cz\u0119\u015bciach rynku \u015bwiatowego. Jak jele\u0144 pragnie \u015bwie\u017cej wody, tak dusza bur\u017cuazyjna pragnie teraz pieni\u0119dzy, tego tylko bogactwa. W czasie kryzysu opozycja mi\u0119dzy towarem a obrazem jego warto\u015bci, jakim jest pieni\u0105dz, urasta do absolutnej sprzeczno\u015bci. Dlatego forma manifestacji pieni\u0119dzy jest tutaj oboj\u0119tna.<\/p>\n
Pieni\u0105dz kredytowy powstaje bezpo\u015brednio z funkcji pieni\u0105dza jako \u015brodka p\u0142atniczego, a zobowi\u0105zania d\u0142u\u017cne za sprzedane towary z kolei zaczynaj\u0105 kr\u0105\u017cy\u0107, przenosz\u0105c roszczenia d\u0142u\u017cne z jednej osoby na drug\u0105. Z drugiej strony wraz z ekspansj\u0105 kredytu rozszerza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c funkcja pieni\u0105dza jako \u015brodka p\u0142atniczego. Pieni\u0105dz jako \u015brodek p\u0142atniczy nabiera w\u0142asnych form egzystencji, w kt\u00f3rych znajduje swoje miejsce w sferze du\u017cych transakcji handlowych, a z\u0142ote i srebrne monety spychane s\u0105 g\u0142\u00f3wnie w sfer\u0119 handlu detalicznego.<\/p>\n
Przy pewnym stopniu rozwoju i do\u015b\u0107 szerokiej skali produkcji towarowej funkcja pieni\u0105dza jako \u015brodka p\u0142atniczego wykracza poza sfer\u0119 obrotu towarowego. Pieni\u0105dz staje si\u0119 uniwersalnym towarem zobowi\u0105za\u0144 kontraktowych. Czynsze, podatki itp. s\u0105 przekszta\u0142cane z dostaw w naturze na p\u0142atno\u015bci pieni\u0119\u017cne”.<\/p>\n<\/blockquote>\n
I wreszcie, tak Marks opisuje ostatni\u0105 funkcj\u0119 pieni\u0105dza, jako pieni\u0105dza \u015bwiatowego w \u201eKapita\u0142u” Krytyki ekonomii politycznej, tom pierwszy, KSI\u0118GA PIERWSZY PROCES PRODUKCJI KAPITA\u0141U, Cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza: Towar i pieni\u0105dz, Rozdzia\u0142 III PIENI\u0104DZE, CZYLI OBIEG TOWAR\u00d3W, 3. Pieni\u0105dz, c) pieni\u0105dz \u015bwiatowy:<\/p>\n
\n\u201ePieni\u0105dz \u015bwiatowy funkcjonuje jako uniwersalny \u015brodek p\u0142atniczy, uniwersalny \u015brodek zakupu i absolutnie spo\u0142eczna materializacja bogactwa w og\u00f3le (bogactwo uniwersalne). Dominuje funkcja \u015brodka p\u0142atniczego, sposobu regulowania sald mi\u0119dzynarodowych. St\u0105d has\u0142o systemu merkantylistycznego \u2013 bilans handlowy. Z\u0142oto i srebro s\u0142u\u017c\u0105 zasadniczo jako mi\u0119dzynarodowe \u015brodki zakupu, gdy normalna r\u00f3wnowaga metabolizmu mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi narodami zostaje nagle zak\u0142\u00f3cona. Funkcjonuj\u0105 wreszcie jako absolutnie spo\u0142eczna materializacja bogactwa, w kt\u00f3rej nie chodzi o kupowanie lub p\u0142acenie, ale o transfer bogactwa z jednego kraju do drugiego, i gdzie ten transfer w postaci towaru jest wykluczony albo przez splot wydarze\u0144 rynku towarowego lub przez sam cel.<\/p>\n
Zar\u00f3wno do obiegu wewn\u0119trznego, jak i do obiegu na rynku \u015bwiatowym, ka\u017cdy kraj potrzebuje pewnego funduszu rezerwowego. W konsekwencji funkcje skarbu wynikaj\u0105 cz\u0119\u015bciowo z funkcji pieni\u0105dza jako \u015brodka obiegu i \u015brodka p\u0142atniczego na rynku wewn\u0119trznym, a cz\u0119\u015bciowo z jego funkcji jako pieni\u0105dza \u015bwiatowego. Ta ostatnia rola zawsze wymaga prawdziwego towaru pieni\u0119\u017cnego, z\u0142ota i srebra w ca\u0142ej ich fizyczno\u015bci, w wyniku czego James Stewart charakteryzuje z\u0142oto i srebro, w przeciwie\u0144stwie do ich lokalnych substytut\u00f3w, jako pieni\u0105dz \u015bwiatowy [pieni\u0105dz \u015bwiatowy].<\/p>\n
Ruch przep\u0142ywu z\u0142ota i srebra ma dwojaki charakter. Z jednej strony, pocz\u0105wszy od swoich \u017ar\u00f3de\u0142, rozprzestrzenia si\u0119 na ca\u0142ym rynku \u015bwiatowym, jest w r\u00f3\u017cnym stopniu przechwytywany przez r\u00f3\u017cne sfery obiegu narodowego, wchodzi do ich wewn\u0119trznych kana\u0142\u00f3w obiegu, zast\u0119puje zu\u017cyte monety z\u0142ote i srebrne, dostarcza materia\u0142 na dobra luksusowe i krzepnie w postaci skarb\u00f3w. Ten pierwszy ruch odbywa si\u0119 w drodze bezpo\u015bredniej wymiany pracy narodowej, realizowanej w towarach, na prac\u0119 kraj\u00f3w wydobycia z\u0142ota i srebra, realizowan\u0105 w metalach szlachetnych. Z drugiej strony z\u0142oto i srebro nieustannie poruszaj\u0105 si\u0119 tam iz powrotem mi\u0119dzy sferami obiegu r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w, pod\u0105\u017caj\u0105c w tym ruchu za ci\u0105g\u0142ymi wahaniami kursu walutowego.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Podsumowuj\u0105c, mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce funkcjonowanie wsp\u00f3\u0142czesnego pieni\u0105dza jest nie tylko fikcyjne, ale i stereotypowe, poniewa\u017c pieni\u0105dz fiducjarny, nie b\u0119d\u0105cy towarem (metale szlachetne) i nie maj\u0105cy pokrycia w metalach szlachetnych, nie mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 funkcji miernika warto\u015bci, \u015brodka obiegu, \u015brodka tworzenia skarb\u00f3w i by\u0107 \u015bwiatowym pieni\u0105dzem. Jedyn\u0105 funkcj\u0105, jak\u0105 dzi\u015b spe\u0142nia pieni\u0105dz fiducjarny, jest jako \u015brodek p\u0142atniczy, co tylko potwierdza fakt, \u017ce obecnym etapem stosunk\u00f3w spo\u0142eczno-gospodarczych jest kapitalizm finansowy lub globalizm.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tak wi\u0119c, aby zrozumie\u0107, jakie funkcje pe\u0142ni wsp\u00f3\u0142czesny pieni\u0105dz, konieczne jest zrozumienie samej natury wsp\u00f3\u0142czesnego pieni\u0105dza. Jak wszystko na tym \u015bwiecie, pieni\u0105dze nie s\u0105 czym\u015b statycznym…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":184202,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[845,795,965],"tags":[],"class_list":["post-258997","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja-finansowa","category-diversen-over-financien-pl","category-samorozwoju"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/258997","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=258997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/258997\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/184202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=258997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=258997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/finance.inform.click\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=258997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}